Historie van het Dorpshuis Horsterhoek

Tot 1946 stond er op de plek waar nu het dorpshuis “Horsterhoek” staat het pension van de familie Hop. In 1940 kocht de familie Ter Horst dit pension met de bijbehorende grond. In 1946 werd het pension afgebroken. Op de vrijgekomen plek werd in 1953 het dorpshuis gebouwd.

       

Dit dorpshuis werd op 10 oktober 1953 feestelijk geopend. Het Dorpshuis was een geschenk van mevrouw Ter Horst-Vogel aan de Vierhouter bevolking. Het werd opgericht ter nagedachtenis aan haar zoon Klaas. Klaas was in 1940 lid van de verzetsgroep “De Geuzen” te Vlaardingen. De meeste leden van de verzetsgroep werden in datzelfde jaar door de Duitsers gearresteerd. Achttien man van de verzetsgroep werden in 1941 gefusilleerd. De overigen, waaronder Klaas, kregen gevangenisstraffen. Klaas kreeg vijf jaar tuchthuis (in Duitsland) en een grote geldboete. Hij werd niet gefusilleerd, omdat er geen bewijs was dat hij actief aan spionage voor het verzet had deel genomen. 

In 1944 kreeg Klaas de ernstige ziekte T.B.C. Mevrouw Ter Horst is er toen in geslaagd haar zoon naar Nederland te halen. Klaas is korte tijd verpleegd in Vierhouten en vervolgens in Utrecht, maar stierf in het zicht van de bevrijding. Klaas had het er eerder altijd over dat er voor de jeugd in Vierhouten zo weinig te doen was, ze zouden eigenlijk een onderkomen moeten hebben voor ontspanning en ontwikkeling. Mevrouw Ter Horst besloot toen als eerbetoon aan Klaas zo’n onderkomen te laten bouwen. 

Zij betrok de familie Hooghordel in de plannen. In de zomer van 1951 logeerde mevrouw Van Dugteren in pension de “Lindenhoeve” van deze familie. Jentje Hooghordel-Van de Waterweg ging toen met deze vrouw, een vriendin van mevrouw Ter Horst-Vogel, naar mevrouw Vierkens in Hulshorst. Mevrouw Vierkens had in Hulshorst al enige ervaring op sociaal-cultureel gebied en werd daarom om advies gevraagd. Hiermee werd de basis voor een dorpshuis in Vierhouten gelegd. De familie Hooghordel peilde ook de belangstelling onder de bevolking, voor het oprichten van een dorpshuis. 

Er werd ook met het idee gespeeld om in het Dorpshuis films te gaan vertonen. Om te kijken of hier genoeg animo voor was werden er al in 1952, in pension-boerderij “De Lindenhoeve” van de familie Hooghordel, films gedraaid op de deel bij wijze van proef. De eerste openbare film die er werd gedraaid waren de belevenissen van keizerin Sissi. Het draaien van films bleek een groot succes te zijn. Bij gebrek aan ruimte op de deel, moesten sommigen de film vanaf de hilde bekijken.

       

 

De films die later in het Dorpshuis vertoond werden, waren alleen toegankelijk voor een ieder die ouder was dan 12 jaar. Dit was ook van toepassing op kinderfilms zoals “Lassie”. Hierdoor kwam het regelmatig voor dat de jongere jeugd op het dak van het Dorpshuis klom en voor de balkonramen ging liggen. Dit was uiteraard niet toegestaan. 

Al in november 1951 was een voorlopig ontwerp voor het Dorpshuis gemaakt. Op dit ontwerp stonden o.a. een grote zaal met podium, een conversatiezaal, een kleuterschool, een consultatiebureau, een cursuskamer, een leeskamer en een kantoortje ingetekend. Dit ontwerp is echter nooit uitgevoerd en later drastisch gewijzigd, omdat het wat groot uitviel. Mevrouw Ter Horst-Vogel kreeg het advies om het Dorpshuis iets kleiner te laten ontwerpen en stemde daarmee in.

Het Dorpshuis werd ontworpen door architect ir. J.C. Boks uit Rotterdam en gebouwd door bouwbedrijf Bossenbroek uit Elspeet. Op 2 juni 1953 werd het hoogste punt van de bouw bereikt. Het gebouw bestaat uit een hoofdgebouw met twee verdiepingen en een kelder en heeft twee zijvleugels van één verdieping hoog. In het hoofdgebouw werden op de begane grond een directiekamer, toiletten, een garderobe, een bibliotheek en een lokaal voor handenarbeid en gymnastiek ingericht. Op de verdieping werd een naailokaal ingericht. In de kelder is later de schietbaan van de schiet vereniging “De Katapult” aangelegd. In de zijvleugels werden het kleuterlokaal en de leskeuken gesitueerd. Tussen de beide zijvleugels bevond zich een binnenplein, dit is tijdens de uitbreiding van het Dorpshuis in 1989 verdwenen. Naast het Dorpshuis werd een woning gebouwd voor de directrice en de leidster van de kleuterschool. De woning was ingedeeld met een gemeenschappelijke gang met keuken en voor elke bewoonster een zit- en slaapkamer met douche.

       

       

       

       

       

       

Het Dorpshuis werd officieel geopend door burgemeester H.M. Martens door het hijsen van de vlag met daarop vier bomen (Vierhouten) en de letters O.O.V. (Ontwikkeling, Ontspanning, Vierhouten). Het “Kinderkoor” van Vierhouten, onder leiding van dirigent Willem Reezigt, zong een door mevrouw Ter Horst-Vogel uitgekozen liedje. Als directrice van het Dorpshuis werd mejuffrouw O. de Ronden aangesteld.

       

       

Het oprichten van het Dorpshuis in Vierhouten kreeg zelfs landelijke bekendheid. Veel dorpen hadden niet eens een dorpshuis en dat een klein dorp als Vierhouten (600 inwoners) er één kreeg was dan ook iets heel bijzonders. Er werden tal van excursies georganiseerd voor mensen uit alle delen van het land die het Dorpshuis in Vierhouten wilden bezichtigen.

Tijdens de opening van het Dorpshuis sprak Ds. G.J. Duyvendak uit Apeldoorn de volgende woorden: “Hier zien we een bewijs, dat liefde tenslotte alles overwint. Dit gebouw werd uit de dood van een jongen geboren. Immers, toen de jeugdige Klaas ter Horst door oorlogsgeweld om het leven kwam, was het niet de wraakgedachte die Mevr. ter Horst bezielde, maar wilde ze boven de vergelding de liefde stellen. Uit liefde tot de mensheid bouwde ze dit huis, dat een begin is van een door haar hoog gesteld ideaal.

Ds. P.J.F. Lamens, hervormde predikant in Elspeet, sprak namens de Kerkeraad: “Eerst was de Kerkeraad enigszins bevreesd voor de stichting van dit gebouw. Zou er vanuit dit gebouw een andere wind gaan waaien ? Zou het wereldse worden binnengehaald ?” Na de nodige toezeggingen van de familie Ter Horst was de Kerkeraad toch overtuigd van de goede bedoelingen en Ds. Lamens hoopte dat “de geest van Christus in het gebouw zal heersen.

In 1989 werd het Dorpshuis vergroot. Het binnenpleintje verdween hierdoor. Tussen de beide zijvleugels werd een nieuwe zaal gebouwd. De oude zaal bood plaats aan 100 mensen, het nieuwe gedeelte kan er 230 herbergen. Ook de tuin bij het Dorpshuis werd veranderd. De muurrestanten van een voormalig vijvertje, nog daterend uit de tijd van pension Hop, werden verwijderd. Verder werden alle dennen en bomen in de tuin gekapt, om meer ruimte te krijgen. In hetzelfde jaar als de verbouwing bestond het Dorpshuis 35 jaar. Al die jaren was het Dorpshuis naamloos, en men besloot dat dit maar eens moest veranderen. Er werd een prijsvraag uitgeschreven voor het bedenken van een naam voor het Dorpshuis. Winnaar werd J.J. den Boer, die de naam “Horsterhoek” bedacht. Deze naam verwijst uiteraard naar de familie Ter Horst. Tijdens de feestelijkheden rond het jubileum op 11 december werd deze naam op een bord onthuld door L.W. Hooghordel. Het bord was beschilderd door schildersbedrijf Jan Pluim. Leerlingen van basis school “De Hoeksteen” schonken een boom, die bij het Dorpshuis werd geplant. Ook werd een lijst met een tekst aangeboden, deze lijst hangt in de hal van het Dorpshuis “Horsterhoek”. Vervolgens werd er door de schoolkinderen een lied gezongen.

       

In de loop der jaren werden er diverse activiteiten gehouden, cursussen gegeven en verenigingen opgericht, waarvan er veel niet meer bestaan. Een greep hieruit:

  • kook- en naailessen
  • E.H.B.O.-cursus
  • timmer- en reparatiecursus
  • tafeltennisclub
  • biljartvereniging
  • Engelse les
  • gymnastiek
  • damvereniging
  • kinderclubs
  • verteluurtje
  • blokfluitles
  • (jeugd)soos
  • cursus baby- en kleuterverzorging
  • handwerkclub
  • bloemschikcursus
  • cursus huish. Ziekenverpleging
  • klaverjasvereniging
  • culturele avonden
  • gitaarlessen
  • knutselclub
  • kerkdiensten
  • filmavonden
  • bijenvereniging
  • vrouwenkring
  • bijenteeltcursus
  • cursus veeverloskunde
  • schietvereniging
  • zangvereniging
  • karatelessen

Door de jaren heen heeft het Dorpshuis ook diverse beheerders gehad, dit waren o.a.: mej. O. de Ronden (1953-1960), mej. Visscher, mej. Hage, mevrouw v.d. Pol, v.d. Sluis, Henk (Henneman) Berghuis en Jan Pul, Marinus Moret, Kris Kielman (1979-1984) en sinds 1984 tot maart 2015 Bep en Emile (Eric) Houtman. Sinds 2015 heeft het dorpshuis geen beheerder meer en wordt nu gerund door bestuur en vrijwilligers.

Door de bijzondere architectuur, historie en haar beeldbepalende ligging midden in Vierhouten, is het dorpshuis in 2014 aangewezen als gemeentelijk monument.